Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunu Düzenleyen TCK 217/A Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun Teklifi

YENİ Parti Grup Başkanvekili Doç. Dr. Gökhan Günaydın, kamuoyunda sansür düzenlemesi olarak tartışılan Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesinin ifade ve basın özgürlüğünü zedelediği gerekçesiyle yürürlükten kaldırılması için TBMM Başkanlığı’na kanun teklifi sundu.

Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunu Düzenleyen TCK 217/A Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun Teklifi
◷ 10:08
YENİ Parti Grup Başkanvekili Doç. Dr. Gökhan Günaydın’dan TCK 217/A’nın Kaldırılması İçin Kanun Teklifi

YENİ Parti İstanbul Milletvekili ve Grup Başkanvekili Doç. Dr. Gökhan Günaydın, gazeteciler, yurttaşlar ve muhalif kesimler üzerinde ağır bir baskı aracına dönüştüğü belirtilen "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçunu düzenleyen Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 217/A maddesinin yürürlükten kaldırılması amacıyla harekete geçti. 16 Kasım 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunulan kanun teklifinde, söz konusu düzenlemenin hukuk devleti ve suçta kanunilik ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulanarak demokratik denetim mekanizmalarının önündeki engellerin kaldırılması talep edildi.

"İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ, İKTİDARIN TAKDİRİNE BIRAKILABİLECEK BİR AYRICALIK DEĞİL, ANAYASAL BİR HAKTIR"

Kanun teklifinin genel gerekçesinde, AKP iktidarı döneminde 13 Ekim 2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesiyle TCK’ya eklenen 217/A maddesinin ortaya çıkardığı hukuki sorunlara dikkat çekildi. Anayasa Mahkemesi’nin 8 Kasım 2023 tarihinde iptal istemini reddetmesine karşın geçen süreçteki yargı pratiklerinin, maddenin doğrudan muhalif kesimleri ve gazetecileri susturmak amacıyla kullanıldığını açıkça gösterdiği ifade edildi.

Demokratik bir hukuk devletinde siyasal iktidarın temel görevinin kendisine yöneltilen eleştirileri ceza tehdidiyle bastırmak olmadığı vurgulanan gerekçede, yurttaşların özgürce düşünmesi, konuşması ve haber alma hakkının güvence altına alınması gerektiği belirtildi. Doç. Dr. Gökhan Günaydın, ifade özgürlüğünün iktidarın takdirine bırakılabilecek bir ayrıcalık değil, doğrudan anayasal bir hak olduğunun altını çizdi.

"YARGI MAKAMLARINA KEYFİ UYGULAMALAR İÇİN GENİŞ BİR TAKDİR ALANI AÇMIŞTIR"

Teklifte, Anayasa’nın 2’nci maddesindeki hukuk devleti ilkesinin hukuk kurallarını önceden öngörülebilir, belirli ve somut olmaya zorladığı; Anayasa’nın 13’üncü ve 38’inci maddelerinin ise temel hakların sınırlandırılmasında ve suç ile cezalarda kanunilik ilkesini güvence altına aldığı hatırlatıldı. Buna karşın TCK 217/A maddesinin bu temel anayasal güvencelerden uzak bir yapıda kaleme alındığı kaydedildi.

Maddede yer alan "gerçeğe aykırı bilgi", "kamu barışını bozmaya elverişli" ve "ülkenin iç ve dış güvenliği" gibi kavramların son derece muğlak ve geniş yorumlanmaya açık olduğuna işaret edildi. Gerçeğin ve görünür gerçekliğin sınırlarının kim tarafından ve hangi nesnel ölçütlere göre belirleneceğinin öngörülemediği vurgulanarak, bu belirsizliğin yargı makamlarına keyfi uygulamalar için geniş bir takdir alanı açtığı ve demokratik çoğulculukla bağdaşmadığı ifade edildi.

"DEMOKRASİNİN GÜVENCESİ, ELEŞTİRİNİN CEZALANDIRILMASI DEĞİL, ÖZGÜRCE YAPILABİLMESİDİR"

Ceza hukuku tekniği açısından da değerlendirmelere yer verilen teklifte, maddenin gerekçesinde somut tehlike suçu olarak tanımlanmasına rağmen uygulamada soyut tehlike suçuna dönüştürüldüğü ve "açık ve yakın tehlike" kriterinin göz ardı edildiği belirtildi. Öngörülen ceza üst sınırının tutuklama tedbirine kapı aralaması ve idari yaptırımlar ya da adli para cezası gibi daha hafif alternatiflerin değerlendirilmemesi nedeniyle ölçülülük ilkesinin ihlal edildiği vurgulandı.

Hapis cezasının son çare (ultima ratio) olma ilkesinin hayata geçirilmesi ve toplumun haber alma hakkının korunması amacıyla hazırlanan üç maddelik teklif, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesinin yayımı tarihinde yürürlükten kaldırılmasını öngörüyor. Doç. Dr. Gökhan Günaydın’ın imzasını taşıyan teklifte, demokrasinin gerçek güvencesinin eleştirinin cezalandırılması değil, özgürce yapılabilmesi olduğu mesajı öne çıkarıldı.

→  Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunu Düzenleyen TCK 217/A Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun Teklifi (17.11.2026)

GökhanGünaydın_217AKanunTeklifi_17.11.2026 - 01
GökhanGünaydın_217AKanunTeklifi_17.11.2026 - 02
GökhanGünaydın_217AKanunTeklifi_17.11.2026 - 03

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

Türk Ceza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur. 
Gereğini arz ederiz.
17.11.2026

Gökhan GÜNAYDIN 
İstanbul Milletvekili - YENİ Parti Grup Başkanvekili

GEREKÇE
13.10.2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesiyle Türk Ceza Kanunu’na halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçunu düzenleyen madde 217/A eklenmiştir. Anılan madde hakkında Anayasa Mahkemesi nezdinde açılan iptal davası red kararı ile neticelenmiştir (Anayasa Mahkemesi’nin 08.11.2023 tarihli ve 2022/129 E.; 2023/189 K. sayılı Kararı). Ancak uygulama, söz konusu maddenin muhalif kesimleri ve gazetecileri susturmak için kullanıldığını göstermektedir.
Demokratik bir hukuk devletinde siyasal iktidarın görevi, kendisine yöneltilen eleştirileri ceza tehdidiyle karşılamak değil, yurttaşların özgürce düşünmesini, konuşmasını ve haber alma hakkını güvence altına almaktır. İfade özgürlüğü, iktidarın takdirine bırakılabilecek bir ayrıcalık değil, anayasal bir haktır.
Başka bir anlatımla Anayasa’nın 2’nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesi, hukuk kurallarının önceden öngörülebilir, belirli ve 
somut olmasını zorunlu kılmakta; Anayasa’nın 13’üncü maddesi, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması rejiminde kanuniliği ölçüt olarak düzenlemekte ve Anayasa’nın 38’inci maddesi suç ve cezaların kanuniliği ilkesini güvence altına almaktadır. Ne var ki, madde 217/A ile düzenlenen suç tipi, bu anayasal güvencelerden uzaktır. Maddede yer alan ‘‘gerçeğe aykırı bilgi’’, ‘‘kamu barışını bozmaya elverişli’’ ve ‘‘ülkenin iç ve dış güvenliği’’ gibi ifadeler son derece muğlak ve geniş yorumlanmaya müsaittir. Gerçeğin ve görünür gerçekliğin sınırlarının kim tarafından, hangi nesnel kriterlere göre belirleneceği bilinememektedir. Bu durum, yargı makamlarına keyfi uygulamalar için geniş bir takdir alanı açmıştır.
Gerçeğin ne olduğuna siyasal iktidarın karar verdiği, farklı görüşlerin cezai yaptırım tehdidi altında bırakıldığı bir düzen, demokratik çoğulculuk anlayışıyla bağdaşmaz. Kamu gücünün amacı iktidarı eleştiriden korumak değil, yurttaşların iktidarı özgürce denetleyebilmesini sağlamaktır.
Maddenin gerekçesinde somut tehlike suçu olduğu ifade edilmesine karşın, uygulamada soyut tehlike niteliği taşıması ve ceza hukukunda aranan ‘‘açık ve yakın tehlike’’ kriterinin göz ardı edilmesi, suçun unsurlarını belirsiz hale getirmektedir. Özellikle toplumsal ve siyasi meseleler hakkında eleştirel düşünce açıklamayı, bilgi paylaşmayı ve kamu denetimi yapmayı amaçlayan basın ve ifade özgürlüğü bakımından bu durum ağır bir caydırıcılık etkisi yaratmaktadır. Demokratik bir toplumun temeli olan hoşa gitmeyen, rahatsız edici veya eleştirel düşüncelerin hapis tehdidiyle bastırılması, çoğulcu demokrasinin özüyle bağdaşmamaktadır. Öte yandan öngörülen üst sınırı itibarıyla tutuklama tedbirine kapı aralaması, idari yaptırımlar veya para cezası gibi daha hafif alternatif çözümlerin değerlendirilmemesi, cezalandırmada ölçülülük ve zorunlu toplumsal ihtiyaç ilkelerini ihlal etmektedir.
Gazetecilerin haber yaptıkları, yurttaşların düşüncelerini açıkladıkları, muhalefetin ise iktidarı denetlediği için cezai soruşturma tehdidiyle karşılaşması, yalnızca bireysel özgürlükleri değil, toplumun haber alma hakkını ve demokratik denetim mekanizmalarını da zedelemektedir. Demokrasinin güvencesi, eleştirinin cezalandırılması değil, özgürce yapılabilmesidir.
Açıklanan nedenlerle, hukuk devletinin, ifade ve basın özgürlüğünün korunması, hapis cezasının son çare (ultimaratio) olma ilkesinin gerçekleştirilmesi amacıyla 5237 sayılı Kanun’un 217/A maddesinin yürürlükten kaldırılması zorunludur.

MADDE GEREKÇELERİ
MADDE 1- İfade ve basın özgürlüğünü teminen  26.09.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 217/A’nın yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır. 
MADDE 2- Yürürlük maddesidir.
MADDE 3- Yürütme maddesidir

Türk Ceza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
MADDE 1- 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun217/A maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. 
Son eklenen içerikler

Etkinlikler, Ziyaretler, Meclis Konuşmaları, Basın Toplantıları, Önergeler, Haberler