YENİ Parti Grup Başkanvekili Doç. Dr. Gökhan Günaydın’dan TCK 217/A’nın Kaldırılması İçin Kanun Teklifi
YENİ Parti İstanbul Milletvekili ve Grup Başkanvekili Doç. Dr. Gökhan Günaydın, gazeteciler, yurttaşlar ve muhalif kesimler üzerinde ağır bir baskı aracına dönüştüğü belirtilen "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçunu düzenleyen Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 217/A maddesinin yürürlükten kaldırılması amacıyla harekete geçti. 16 Kasım 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunulan kanun teklifinde, söz konusu düzenlemenin hukuk devleti ve suçta kanunilik ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulanarak demokratik denetim mekanizmalarının önündeki engellerin kaldırılması talep edildi.
"İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ, İKTİDARIN TAKDİRİNE BIRAKILABİLECEK BİR AYRICALIK DEĞİL, ANAYASAL BİR HAKTIR"
Kanun teklifinin genel gerekçesinde, AKP iktidarı döneminde 13 Ekim 2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesiyle TCK’ya eklenen 217/A maddesinin ortaya çıkardığı hukuki sorunlara dikkat çekildi. Anayasa Mahkemesi’nin 8 Kasım 2023 tarihinde iptal istemini reddetmesine karşın geçen süreçteki yargı pratiklerinin, maddenin doğrudan muhalif kesimleri ve gazetecileri susturmak amacıyla kullanıldığını açıkça gösterdiği ifade edildi.
Demokratik bir hukuk devletinde siyasal iktidarın temel görevinin kendisine yöneltilen eleştirileri ceza tehdidiyle bastırmak olmadığı vurgulanan gerekçede, yurttaşların özgürce düşünmesi, konuşması ve haber alma hakkının güvence altına alınması gerektiği belirtildi. Doç. Dr. Gökhan Günaydın, ifade özgürlüğünün iktidarın takdirine bırakılabilecek bir ayrıcalık değil, doğrudan anayasal bir hak olduğunun altını çizdi.
"YARGI MAKAMLARINA KEYFİ UYGULAMALAR İÇİN GENİŞ BİR TAKDİR ALANI AÇMIŞTIR"
Teklifte, Anayasa’nın 2’nci maddesindeki hukuk devleti ilkesinin hukuk kurallarını önceden öngörülebilir, belirli ve somut olmaya zorladığı; Anayasa’nın 13’üncü ve 38’inci maddelerinin ise temel hakların sınırlandırılmasında ve suç ile cezalarda kanunilik ilkesini güvence altına aldığı hatırlatıldı. Buna karşın TCK 217/A maddesinin bu temel anayasal güvencelerden uzak bir yapıda kaleme alındığı kaydedildi.
Maddede yer alan "gerçeğe aykırı bilgi", "kamu barışını bozmaya elverişli" ve "ülkenin iç ve dış güvenliği" gibi kavramların son derece muğlak ve geniş yorumlanmaya açık olduğuna işaret edildi. Gerçeğin ve görünür gerçekliğin sınırlarının kim tarafından ve hangi nesnel ölçütlere göre belirleneceğinin öngörülemediği vurgulanarak, bu belirsizliğin yargı makamlarına keyfi uygulamalar için geniş bir takdir alanı açtığı ve demokratik çoğulculukla bağdaşmadığı ifade edildi.
"DEMOKRASİNİN GÜVENCESİ, ELEŞTİRİNİN CEZALANDIRILMASI DEĞİL, ÖZGÜRCE YAPILABİLMESİDİR"
Ceza hukuku tekniği açısından da değerlendirmelere yer verilen teklifte, maddenin gerekçesinde somut tehlike suçu olarak tanımlanmasına rağmen uygulamada soyut tehlike suçuna dönüştürüldüğü ve "açık ve yakın tehlike" kriterinin göz ardı edildiği belirtildi. Öngörülen ceza üst sınırının tutuklama tedbirine kapı aralaması ve idari yaptırımlar ya da adli para cezası gibi daha hafif alternatiflerin değerlendirilmemesi nedeniyle ölçülülük ilkesinin ihlal edildiği vurgulandı.
Hapis cezasının son çare (ultima ratio) olma ilkesinin hayata geçirilmesi ve toplumun haber alma hakkının korunması amacıyla hazırlanan üç maddelik teklif, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesinin yayımı tarihinde yürürlükten kaldırılmasını öngörüyor. Doç. Dr. Gökhan Günaydın’ın imzasını taşıyan teklifte, demokrasinin gerçek güvencesinin eleştirinin cezalandırılması değil, özgürce yapılabilmesi olduğu mesajı öne çıkarıldı.



TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA
Türk Ceza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.
Gereğini arz ederiz.
17.11.2026